• ENG
  • NL

Calcium injectie bij calcium tekort bij de teef

Lees eerst de disclaimer!
en de notitie wetenschap en praktijkervaring
  • Diersoort: Hond
  • Indicatie: Calcium tekort
  • Auteur: Atjo Westerhuis, dierenarts
  • Registratie: BIG 60003
  • Categorie: Professionals en Studenten. Diereigenaren en Dierverzorgers
  • Discipline(s): Reguliere diergeneeskunde
  • Laatste update: 11 april 2023

Atjo Westerhuis, dierenarts, EduVet Dierenkliniek, Veenendaal

Laatste update: april 2023

Samenvatting

In Nederland hebben we bij (verdenking van een) calcium tekort (hypocalcaemie) rond de partus van een teef (weeënzwakte en/of eclampsie) slechts de beschikking over calcium suppletie die bestemd is voor runderen of mensen. In dit artikel wordt de dosering berekend van het calcium-magnesium infuus bestemd voor runderen en de calciumgluconaat injectievloeistof bestemd voor mensen. Onze voorkeur gaat uit naar de humaan toegepaste calciumgluconaat injectievloeistof.

Zoeken

Nieuws

Nieuwe ontwikkelingen relevant voor de deelnemers aan het IAHC platform.

Artikelen

Small Animal Gastroenterology

september 18, 2025 Geen reacties

2nd revised and expanded edition Romy M. Heilmann, Jonathan A. Lidbury , Jörg Steiner (eds.) https://www.bol.com/nl/nl/p/small-animal-gastroenterology/9300000176615495/?cid=1755704366588-6096750069432&bltgh=nOiVoZ09y3dNUStENgZIMA.4_27.28.ProductImage  

Lees verder »

Bron o.a.

Mailwisseling met de Apotheek Diergeneeskunde, Faculteit Diergeneeskunde, Universiteit-Utrecht.Bovenkant formulier

Spoed

Toediening aan een teef via een onderhuidse injectie van calcium bij (verdenking van een) calcium tekort (hypocalcaemie) rond de partus wordt meestal door de fokker zelf uitgevoerd; uiteraard in overleg met de dierenarts. Fokkers herkennen meestal wel zelf de symptomen bij weeënzwakte en/of eclampsie. Dierenartsen stellen de diagnose ook alleen op basis van de klinische symptomen. In de praktijk kan het meetresultaat van het calcium (ionen) gehalte in het bloed vooralsnog helaas niet voldoende snel beschikbaar zijn. Bij weeënzwakte en/of eclampsie moet direct worden ingegrepen.

Dosering

De dosering voor hond en kat is volgens het Plumb’s Veterinary Drug Handbook: 5-15 mg/kg elementair calcium. Om voor de beide genoemde middelen deze dosering om te kunnen rekenen naar het aantal milliliters per kilogram lichaamsgewicht (ml/kg) moet je weten hoeveel milligrammen elementair calcium het geneesmiddel per ml bevat (mg/ml).

De samenstelling van een product voor calcium suppletie moet zodanig worden weergegeven, dat het mogelijk is om het aantal mg elementair calcium in het product te berekenen. Producten met bijv. calciumborogluconaat waarvan de verhouding niet is aangegeven kunnen we beter niet toepassen.

Calciumgluconaat injectievloeistof (humaan)

Er zijn geen geregistreerde diergeneesmiddelen in Nederland beschikbaar die alléén calcium bevatten. Vandaar dat het humaan geregistreerde calciumgluconaat de voorkeur verdient boven het calciummagnesium infuus bestemd voor runderen.

Calciumgluconaat 100 mg/ml (10%) is een geregistreerd middel voor mensen (RVG 32248) en leverbaar in flacons van 10 ml. Dit product bevat, omgerekend door de Apotheek Diergeneeskunde FD-UU, 9.2 mg elementair calcium per ml. De dosering voor hond en kat is 5-15 mg/kg elementair calcium. Dosering in ml voor subcutaan infuus 0.5-1.6 ml per kg lichaamsgewicht.

In milde gevallen van calcium tekort (hypocalcaemie), zoals bij verdenking van weeënzwakte en/of milde beginsymptomen van eclampsie zoals rusteloosheid van de teef en koorts, kan de fokker zelf (alvast) calcium suppleren in een laagnormale dosis: 0.5-1.1 ml per kg lichaamsgewicht via een onderhuidse (subcutane) injectie. In de praktijk is gebleken, dat bij een concentratie van circa 10%, de kans op (ernstige) locale weefselirritatie door toedoen van de injectie klein is.

Indien het klinische beeld aanleiding geeft voor een herhaling van suppletie via een onderhuidse injectie kan dat na 6-8 uur.

Calciummagnesium infuus (rund) 

Al decennialang wordt, met succes, gebruik gemaakt van het voor runderen geregistreerde calciummagnesium infuus voor de behandeling van een calcium tekort (hypocalcaemie) bij de teef rond de partus, bij weeënzwakte en/of eclampsie. Een niet duidelijk onderbouwde dosering en de voor deze indicatie niet noodzakelijke extra magnesium toediening, voelt op z’n minst niet professioneel. Maar, stel dat we toch in nood dit ‘beproefde’ middel willen toepassen, dan zullen we op z’n minst de juiste dosering willen weten.  

Calciummagnesium infuus 127 mg/ml (12,7%) is een geregistreerd diergeneesmiddel voor runderen (RegNL 8301) en leverbaar in een infuusflacon van 450 ml. Dit product bevat, omgerekend door de Apotheek Diergeneeskunde FD-UU: 16,5 mg elementair calcium per ml. De dosering voor hond en kat is 5-15 mg/kg elementair calcium. Dosering in ml voor subcutaan infuus: 0.3-0.9 ml per kg lichaamsgewicht.

In milde gevallen van calcium tekort (hypocalcaemie), zoals bij verdenking van weeënzwakte en/of milde beginsymptomen van eclampsie zoals rusteloosheid van de teef en koorts, kan de fokker zelf (alvast) calcium suppleren in een laagnormale dosis 0.3-0.6 ml per kg lichaamsgewicht via een onderhuidse (subcutane) injectie. In de praktijk is gebleken, dat bij een concentratie van circa 10%, de kans op (ernstige) locale weefselirritatie door toedoen van de injectie klein is. Indien het klinische beeld aanleiding geeft voor een herhaling van suppletie via een onderhuidse injectie kan dat na 6-8 uur. 

Calciumgluconaat 10%  injectievloeistof, 100 mg/ml, flacon 10 ml, RVG32248  0.5 – 1.6 ml/kg 
Calcium-Magnesium 12.7%  infuusvloeistof, 127 mg/ml, flacon 450 ml, REGNL 8301  0.3 – 0.9 ml/kg

Calcitat (rund)

Calcitat 50 (RegNL 3745) bevat ook calcium en magnesium en is ook geregistreerd voor runderen, niet voor honden. De concentratie is heel erg hoog (47%) en dus voor toepassing bij lichtere dieren, zoals honden niet geschikt. Zeker vergeleken met de twee andere, hiervoor beschreven producten met een concentratie van 10% resp. 12,7%. Subcutane toediening bij de hond van Calcitat, onverdund, is sterk af te raden in verband met (ernstige) weefselirritatie. Calcitat zou voor subcutane toepassing minimaal tot een concentratie van 10% moeten worden verdund.

Disclaimer

Ondanks de zorgvuldigheid, waarmee wij de content van onze bibliotheek samenstellen, kan EduVet IAHC Platform  geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele zetfouten en andere onjuistheden of onvolledigheden, noch voor de eventuele gevolgen van het handelen of juist nalaten van handelen op grond van de informatie die via de content van onze bibliotheek is verkregen.

Niet zelf ‘dokteren’

EduVet IAHC Platform benadrukt daarbij, dat de informatie die via onze content is verkregen nooit een vervanging is van de professionals!
De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken
kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren. Diereigenaren en dierverzorgers worden daarom
dringend geadviseerd nooit op eigen initiatief te (be)handelen, zonder advies, instemming en begeleiding van een professional. Dat
geldt natuurlijk in het bijzonder als het gaat om de uiteindelijke keuze van de juiste behandeling.

Wetenschap en praktijk

De content van onze bibliotheek wordt niet alleen vervaardigd aan de hand van evidence based wetenschappelijke literatuur, maar vooral ook aan de hand van onze eigen empirical based inzichten.

Updating

Deze informatie kan, in het kader van updating, zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Wij vragen u om eventuele, door u gesignaleerde (vermoedelijke) onvolkomenheden in onze artikelen aan ons te melden via info@iahc.online zodat we deze, indien nodig, kunnen meenemen in de updating. Alvast hartelijk dank daarvoor.

Wetenschap en Praktijkervaring

Educatie vanuit het EduVet IAHC Platform richt zich vooral op het delen van kritisch geëvalueerde ervaringen in de praktijk met wetenschappelijke diergeneeskunde en andere vormen van diergeneeskunde. Kritisch evaluatie vooral ook ten aanzien van effectiviteit en veiligheid. In theorie is er geen verschil tussen theorie en praktijk, in de praktijk blijkt dat een verschil wel mogelijk is.

Wij streven er altijd naar om het beste beschikbare onderzoeksbewijs in onze diergeneeskundige zorg te integreren, gecombineerd met klinische expertise en de unieke behoeften of wensen van elke cliënt. Wij hebben een open mind voor de reële kansen met andere vormen van diergeneeskunde. Die kunnen in een aantal gevallen blijkbaar een waardevolle aanvulling zijn op de reguliere diergeneeskunde, met name als de reguliere diergeneeskunde geen oplossing, geen of onvoldoende effect en/of onacceptabele bijwerkingen heeft.

Omdat de zorgvraag in de diergeneeskunde veel groter is dan wij kunnen invullen met alleen wetenschappelijke of evidence based diergeneeskunde, voelen wij als professionals ons verplicht aan onze patiënten en hun eigenaren dat wij onze praktijkervaringen oftewel empirical based diergeneeskunde serieus nemen, zodat wij daarmee kennelijk extra kansen kunnen creëren voor onze patiënten.

Door het verzamelen van vergelijkbare casuïstieken van onszelf en van andere professionals in de diergezondheidszorg, met bij herhaling dezelfde resultaten, onafhankelijk van elkaar, kan een inductief of empirical based bewijs geleverd worden, dat niet alleen nu al als effectieve behandeling blijkt te kunnen worden ingezet in de praktijk, maar ook als hypothese zal kunnen dienen voor verder wetenschappelijk of evidence based onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek is alleen financieel te realiseren als er een commercieel of maatschappelijk belang mee gediend is. Dus wordt er heel veel nuttig onderzoek niet gedaan. Voldoende reden om praktijkervaringen niet af te doen als ‘anekdotisch’, maar serieus te nemen.