Andrea Laumen en Atjo Westerhuis, dierenartsen
2024 | EduVet Dierenkliniek Veenendaal
Bron:
Mechanisms of Action of Humic Substances as Growth Promoters in Animals, María de Lourdes Angeles, Sergio Gómez-Rosales en Guillermo Téllez-Isaias.
Samenvatting
Uit toepassing van humuszuren op brede schaal, met name bij landbouwhuisdieren, blijkt dat humuszuren mogelijk een rol kunnen spelen bij de ondersteuning van de darmgezondheid.
De vraag is of humuszuren ook bij honden met chronische of recidiverende maagdarmproblemen en/of daaraan gelinkte chronische huidklachten kunnen bijdragen aan herstel.
Deze patiënten worden regelmatig aangeboden in onze kliniek. Het merendeel kan met succes worden behandeld met gebruikelijke reguliere medicatie, dieetvoeding op maat, pre- en probiotica en vitamine B12-suppletie.
Een deel van de patiënten blijft echter hardnekkig therapieresistent. Bij deze honden is soms langdurige symptomatische anti-jeukmedicatie nodig, zoals oclacitinib, lokivetmab of prednisolon. Daarbij kunnen nadelen een rol spelen, zoals bijwerkingen, kosten en in sommige gevallen afnemende effectiviteit op de langere termijn.
In dit artikel pleiten we daarom voor een praktijkstudie waarbij de resultaten van de toepassing van humuszuren bij honden met chronische of recidiverende maagdarmproblemen en/of daaraan gelinkte chronische huidklachten kritisch worden geëvalueerd.
Het doel is om te onderzoeken of humuszuren binnen deze patiëntengroep mogelijk kunnen bijdragen aan een meer causale behandelstrategie en om praktijkervaringen systematisch te verzamelen.
Inleiding
Humuszuren
Humus bevat organische verbindingen die ontstaan tijdens het humificatieproces van afbrekend plantaardig en dierlijk materiaal.
In dit artikel richten we ons op humuszuur en fulvinezuur. Beide componenten worden al lange tijd toegepast als voedingssupplement en worden in historische bronnen genoemd in verband met therapeutisch gebruik bij mensen.
Onderzoek
Er is veel onderzoek gedaan naar het gebruik van humuszuren als groeibevorderaar en voedingsondersteuning bij onder andere varkens, kippen, melkkoeien, kalveren en geiten.
In verschillende onderzoeken werden bij toepassing van humuszuren effecten beschreven zoals een verbeterde algemene gezondheid, lagere diarree- en sterftecijfers, een hogere groeisnelheid, betere voederconversie en een hogere vlees- en melkproductie. Ook zijn veranderingen in de kwaliteit van dierlijke producten beschreven.
Daarnaast zijn er praktijkervaringen met humuszuren bij honden, paarden en mensen. Onderzoek naar het gebruik van humuszuren bij honden is echter nog beperkt en bestaat voor een belangrijk deel uit praktijkervaringen.
Indicatie, effectiviteit en veiligheid
Door de grootschalige toepassing van humuszuren bij landbouwhuisdieren is relatief veel ervaring beschikbaar met het gebruik ervan bij dieren.
Die gegevens geven inzicht in mogelijke werkingsmechanismen, effectiviteit en veiligheid. Het is echter belangrijk om resultaten uit onderzoek bij andere diersoorten niet zonder meer te vertalen naar honden.
CVMP
In de oorspronkelijke bron wordt verwezen naar documentatie van de Committee for Veterinary Medicinal Products (CVMP) van de European Medicines Agency (EMA) over het gebruik van humuszuren bij dieren.
Daarin wordt oraal gebruik bij onder andere paarden, honden, varkens en vogels beschreven in doseringen van 5 tot 25 mg/kg lichaamsgewicht, onder meer in relatie tot diarree, dyspepsie en acute vergiftiging.
De precieze werkingsmechanismen van humuszuren zijn nog niet volledig opgehelderd.
Eigenschappen van humuszuren
Vorming van een beschermende epitheelbarrière
Humuszuren zouden hun werking vooral in het maagdarmkanaal kunnen uitoefenen. Een van de beschreven mechanismen is de vorming van een beschermende barrière op het oppervlak van enterocyten, de cellen van de darmvlokken en darmcrypten.
Deze barrière kan mogelijk bijdragen aan het binden of adsorberen van pathogene bacteriën, bacteriële toxines, metabolieten, mycotoxinen, antinutritionele factoren en andere ongewenste stoffen uit de voeding.
Hierdoor zouden enterocyten mogelijk beter beschermd kunnen worden tegen beschadiging en kan de opname van ongewenste stoffen en bacteriële producten worden beperkt.
Shift naar een probiotisch microbioom
Humuszuren worden ook in verband gebracht met veranderingen in het darmmicrobioom.
Er zijn aanwijzingen dat zij een verschuiving richting een gunstiger microbieel evenwicht kunnen ondersteunen. Dit kan mogelijk de overgroei van pathogene micro-organismen beperken en het fermentatiepatroon in de darm beïnvloeden.
Daarbij spelen onder andere korte-ketenvetzuren een rol.
SCFA staat voor short-chain fatty acids, oftewel korte-ketenvetzuren. Voorbeelden zijn boterzuur, azijnzuur en propionzuur.
Ondersteuning van fysieke en mentale gezondheid
In onderzoek en praktijkervaringen worden verschillende mogelijke effecten van humuszuren beschreven.
Daaronder vallen ondersteuning van de vertering en opname van voedingsstoffen, waaronder mineralen, eiwitten en vetten, evenals effecten op metabole processen, energiehuishouding en prestaties.
Ook worden mogelijke effecten beschreven op de weerstand tegen ziekteverwekkers, parasieten, bacteriën, virussen en schimmels.
Daarnaast wordt onderzocht of ondersteuning van de darmgezondheid mogelijk ook van invloed kan zijn op maagdarm- en huidklachten.
Via de zogenoemde darm-hersen-as (gut-brain axis) zouden veranderingen in de darmgezondheid mogelijk ook invloed kunnen hebben op gedrag en mentale gezondheid. Verder onderzoek is nodig om deze relaties beter te begrijpen.
Praktijkstudie
Honden met chronische of recidiverende maagdarmproblemen en/of daaraan gelinkte chronische huidklachten worden regelmatig in onze kliniek aangeboden.
Het merendeel van deze patiënten kan met succes worden behandeld. Toch blijft een deel van de honden hardnekkig therapieresistent.
Voor deze groep willen we onderzoeken of humuszuren een aanvullende behandelmogelijkheid kunnen bieden en of daarmee in bepaalde gevallen de noodzaak voor langdurige symptomatische medicatie kan worden verminderd.
De voorgestelde praktijkstudie bestaat uit het systematisch verzamelen en kritisch evalueren van praktijkresultaten bij honden waarbij humuszuren worden toegepast.
Op die manier willen we beter inzicht krijgen in de mogelijke toepasbaarheid, resultaten en beperkingen van humuszuren bij honden met chronische maagdarm- en huidklachten.
Bron: deze tekst is opgesteld door dierenartsen Andrea Laumen en Atjo Westerhuis en oorspronkelijk gepubliceerd via EduVet Dierenkliniek. Voor publicatie op IAHC is de tekst redactioneel aangepast. De oorspronkelijke inhoudelijke uitgangspunten, praktijkervaringen en onderzoeksverwijzingen zijn daarbij behouden.
