Reisziekte en homeopathie

Inleiding
Andere termen voor reisziekte of `motion sickness’ zijn: wagenziekte, zeeziekte, of luchtziekte. De ziekteverschijnselen worden veroorzaakt door bewegingen die ongewoon zijn voor de evenwichtsorganen. Het is vooral terug te voeren op psychische factoren dat reisziekte niet bij iedere hond voorkomt. Daarnaast zal ook de algemene conditie van betekenis zijn, en niet te vergeten het rijgedrag van de baas, de woeligheid van de baren en de frisheid van de omgevingslucht.

Geef in elk geval ongeveer een uur vóór de reis een kleine maaltijd. Het maagdarmkanaal mag niet leeg, maar ook niet te vol zijn.

De ziekteverschijnselen zijn: lusteloosheid, gapen, verhoogde speekselvloed, kwijlen dus, vaak slikken en braken.

Bij de hond die onrustig is in de auto en hijgend, piepend, jankend of blaffend heen en weer vliegt, maar niet kwijlt en/of braakt, kunnen we dus eigenlijk niet van reisziekte spreken. De behandeling van `reiszenuwen’ wordt hier wel besproken, maar wijkt dus af van die van de echte reisziekte.

De grote voordelen van de homeopathische reisziekte behandeling zijn, dat er geen bijwerkingen optreden, zoals de versuffende werking van reguliere middelen (o.a. primatour, dat voor mensen bestemd is), en dat genezing mogelijk is. In feite kiezen we dus altijd voor een homeopathische behandeling.

Homeopathie
Borax veneta D3
Grote angst voor plotselinge, harde geluiden (onweer en vuurwerk bijvoorbeeld). De wagenziekte treedt vooral in heuvelachtig gebied op, tijdens de neergaande beweging. Echt een middel dus voor motion sickness.

Cocculus indicus D4
Geveld door grote angst en wanhoop ligt de reiszieke Cocculus patiënt erbij als een `dweil’. Hij moet stil blijven liggen, het liefst op de bodem van de auto. Hij wil absoluut niets eten, maar dat is bij reisziekte heel gebruikelijk. Hoewel de hond bijna apathisch is, zal hij geïrriteerd reageren als hij bijvoorbeeld wordt gedwongen om op een andere plek in de auto te gaan liggen. In enkele gevallen is er verlies van urine of ontlasting. Ook een verhoogde winderigheid kan opvallen. En natuurlijk kwijlen en braken. Na de reis herstelt een Cocculus patiënt maar langzaam. Ook dit is echt een middel voor motion sickness.

Hyoscyamus niger D30
Altijd nerveus, hysterisch gedrag en angstplasjes. Bij dit middel is er sprake van genoemd gedrag ook als de hond niet in een auto zit. Het past bij het type hond. Hier spelen reiszenuwen een grote rol, maar we zien toch ook echt het beeld van motion sickness.

Nux vomica D30
Rusteloosheid, vliegt van de ene naar de andere kant en reageert op alles. De Nux vomica braakt meestal niet! Ook hier zien we de gedragsverschijnselen eveneens onder andere omstandigheden dan in de auto. Dit is echt een middel voor reiszenuwen: stress, onrust, paniek.

Passiflora incarnata OER
Als de hond niet kwijlt en braakt, maar uitsluitend rusteloos is, kan Passiflora incarnata een kalmerende werking hebben, zonder dat het dier suffig wordt. Dit is niet een homeopathisch middel, maar een kalmerende kruidentinctuur. Het middel werkt het beste als we het beginnen te geven op een moment waarop de hond (nog) niet opgewonden is. Dat betekent 1 – 2 dagen voor de reis beginnen. Het is dus ook een middel tegen reiszenuwen en kan ingezet worden als we niet in staat zijn om het best passende homeopathische middel te vinden.

Petroleum D6, D30
Ook bij Petroleum zijn de reisziekte klachten voor een belangrijk deel te wijten aan nervositeit. De hond is niet apathisch zoals de Cocculus hond en ook niet onrustig. Het meest typische bij de Petroleum patiënt is dat hij weliswaar misselijk is (kwijlen en braken), maar dat hij wel eetlust heeft en dat eten de klachten verbetert. De Petroleum hond moet dus zeker niet nuchter aan een autorit beginnen. Er wordt verondersteld dat de Petroleum hond reisziek wordt onder invloed van benzinelucht. Op basis van de regels over gelijkenis en werkingsomkeer, die aan de basis van de homeopathie liggen, is die veronderstelling niet onwaarschijnlijk. Twee kenmerkende symptomen kunnen de keuze van Petroleum nog eens extra hard maken: ten eerste een droge, kale, kloverige huid op de overgang van huid naar slijmvlies (zoals rond mond, ogen en anus), en ten tweede een verergering van de huidklachten in de winter. Dat laatste is typisch, want veel huidklachten bij de hond verbeteren in de winter en verergeren juist in de zomer.

Tabacum D6
Reisziekte die waarschijnlijk verergert door tabakslucht (niet roken in de auto!). Kenmerk van de Tabacum patiënt (vergelijk met Cocculus) is dat hij ijskoud aanvoelt. De hond blijft stil liggen. Warmte verergert: dus ventileren – frisse lucht geeft onmiddellijk een verbetering van de klachten.

Prodier Reisziekte VSM
Als we er met een enkelvoudige geneesmiddeldiagnose niet uitkomen, nemen we onze toevlucht tot een complexmiddel, zoals Prodier Reisziekte van VSM. In dit complexmiddel zitten naast de antibraakmiddelen Ipecacuanha en Apomorphinum muriaticum de belangrijkste wagenziektemiddelen: Cocculus indicus, Petroleum en Tabacum.

Algemeen behandelvoorschrift

OER, 3 x daags 5 – 20 druppels (afhankelijk van de grote van de hond),

D4 – D6 Een half uur vóór de reis 1 dosis, daarna ieder uur of iedere 2 uren 1 dosis. Maximaal 3 keer geven. Beter is 3 x daags 1 dosis te geven, te beginnen 1 – 2 weken voorafgaand aan de geplande reis; maximaal 6 – 8 weken geven. Als de hond in die periode 5 ritten klachtenvrij is, kan de medicatie in de regel gestaakt worden. De hond zal dan meestal blijvend klachtenvrij zijn.

D30 1 x daags 2 granules gedurende 6 – 8 weken.

 

Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts!
Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

LinkedIn
Twitter
WhatsApp

Dit artikel is geschreven door Atjo Westerhuis

Atjo Westerhuis is dierenarts, veterinair directeur en oprichter van het IAHC kennisplatform. Sinds zijn afstuderen aan de Universiteit Utrecht in 1973 is hij actief binnen de gezelschapsdiergeneeskunde en bouwde hij ruim vijftig jaar praktijkervaring op als dierenarts, praktijkhouder, adviseur en initiatiefnemer binnen de veterinaire sector. Binnen EduVet Dierenkliniek levert hij eerste- en anderhalvelijns patiëntenzorg, waarbij hij zich onder andere richt op dieren met chronische of complexe klachten die worden aangeboden voor een second opinion.

Seminar: Grote Zorgen bij Jonge Honden

Op zaterdag 28 november 2026 organiseert EduVet in Veenendaal een seminar over veelvoorkomende gezondheids- en gedragsproblemen bij pups en jonge honden. Met inzichten uit gedrag, voeding, diergeneeskunde en recht.

Persoonlijke zorg voor uw hond of kat

Bij EduVet Dierenkliniek Veenendaal staan aandacht, uitgebreide diagnostiek en samenwerking met u als eigenaar centraal. Ook voor complexe of langdurige klachten en een second opinion kunt u bij ons terecht.

Lees meer van Atjo Westerhuis

Perianaal fistel bij de hond

Samenvatting: Het ontstaan van perianaal fistels is een immuungemedieerde aandoening. Het is vanouds een hardnekkige klacht, meestal voortdurend pijnlijk voor de hond, reden voor wanhoop bij de eigenaar en een

Lezen

Plasbuisverstopping bij de kater

Atjo Westerhuis, dierenarts, EduVet Dierenkliniek, Veenendaal Laatste update: november 2020 Samenvatting: Een plasbuis verstopping door een blaasgruis ‘prop’ bij de kater is een levensbedreigende situatie. Als na het wegspoelen van

Lezen

Homeopathie bij hond & kat

Wat kan homeopathie de diergeneeskunde bieden? Volgens de meeste (veterinaire) wetenschappers niets; volgens de meeste homeopathisch werkende dierenartsen veel. Wetenschappers hebben in het algemeen geen kennis van homeopathie bij dieren

Lezen

Disclaimer

Ondanks de zorgvuldigheid, waarmee wij de content van onze bibliotheek samenstellen, kan EduVet IAHC Platform  geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele zetfouten en andere onjuistheden of onvolledigheden, noch voor de eventuele gevolgen van het handelen of juist nalaten van handelen op grond van de informatie die via de content van onze bibliotheek is verkregen.

Niet zelf ‘dokteren’

EduVet IAHC Platform benadrukt daarbij, dat de informatie die via onze content is verkregen nooit een vervanging is van de professionals!
De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken
kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren. Diereigenaren en dierverzorgers worden daarom
dringend geadviseerd nooit op eigen initiatief te (be)handelen, zonder advies, instemming en begeleiding van een professional. Dat
geldt natuurlijk in het bijzonder als het gaat om de uiteindelijke keuze van de juiste behandeling.

Wetenschap en praktijk

De content van onze bibliotheek wordt niet alleen vervaardigd aan de hand van evidence based wetenschappelijke literatuur, maar vooral ook aan de hand van onze eigen empirical based inzichten.

Updating

Deze informatie kan, in het kader van updating, zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Wij vragen u om eventuele, door u gesignaleerde (vermoedelijke) onvolkomenheden in onze artikelen aan ons te melden via info@iahc.online zodat we deze, indien nodig, kunnen meenemen in de updating. Alvast hartelijk dank daarvoor.

Wetenschap en Praktijkervaring

Educatie vanuit het EduVet IAHC Platform richt zich vooral op het delen van kritisch geëvalueerde ervaringen in de praktijk met wetenschappelijke diergeneeskunde en andere vormen van diergeneeskunde. Kritisch evaluatie vooral ook ten aanzien van effectiviteit en veiligheid. In theorie is er geen verschil tussen theorie en praktijk, in de praktijk blijkt dat een verschil wel mogelijk is.

Wij streven er altijd naar om het beste beschikbare onderzoeksbewijs in onze diergeneeskundige zorg te integreren, gecombineerd met klinische expertise en de unieke behoeften of wensen van elke cliënt. Wij hebben een open mind voor de reële kansen met andere vormen van diergeneeskunde. Die kunnen in een aantal gevallen blijkbaar een waardevolle aanvulling zijn op de reguliere diergeneeskunde, met name als de reguliere diergeneeskunde geen oplossing, geen of onvoldoende effect en/of onacceptabele bijwerkingen heeft.

Omdat de zorgvraag in de diergeneeskunde veel groter is dan wij kunnen invullen met alleen wetenschappelijke of evidence based diergeneeskunde, voelen wij als professionals ons verplicht aan onze patiënten en hun eigenaren dat wij onze praktijkervaringen oftewel empirical based diergeneeskunde serieus nemen, zodat wij daarmee kennelijk extra kansen kunnen creëren voor onze patiënten.

Door het verzamelen van vergelijkbare casuïstieken van onszelf en van andere professionals in de diergezondheidszorg, met bij herhaling dezelfde resultaten, onafhankelijk van elkaar, kan een inductief of empirical based bewijs geleverd worden, dat niet alleen nu al als effectieve behandeling blijkt te kunnen worden ingezet in de praktijk, maar ook als hypothese zal kunnen dienen voor verder wetenschappelijk of evidence based onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek is alleen financieel te realiseren als er een commercieel of maatschappelijk belang mee gediend is. Dus wordt er heel veel nuttig onderzoek niet gedaan. Voldoende reden om praktijkervaringen niet af te doen als ‘anekdotisch’, maar serieus te nemen.