Een olifantendrol, een vleermuiskeutel of vogelpoep. In het dierenrijk eten dieren wat de pot schaft – en soms staat daar blijkbaar ook ontlasting op het menu. Voor mensen is dat misschien moeilijk voor te stellen, maar bij dieren komt het eten van poep regelmatig voor.
Wetenschappers observeerden bijvoorbeeld herten die olifantendrollen aten, honden en maki’s die menselijke ontlasting verorberden en salamanders die zich tegoed deden aan vleermuiskeutels.
Tijdens onderzoek in Tanzania viel wetenschappers bovendien op dat een aantal kapgieren de voorkeur gaf aan eiwitrijke leeuwenpoep boven het karkas van de leeuw zelf. De onderzoekers beschreven dat de leeuw zich nog geen tien meter van de ontlasting bevond, maar dat de kapgieren toch doelgericht op de uitwerpselen afgingen en deze snel doorslikten.
Waarom eten dieren poep?
Het eten van ontlasting wordt in de wetenschap coprofagie genoemd. Een belangrijke reden waarom dieren dit doen, is dat ontlasting nog waardevolle calorieën en voedingsstoffen kan bevatten die door het zogenoemde gastdier niet zijn opgenomen.
Coprofagie kan dieren helpen om extra calorieën binnen te krijgen wanneer hun gebruikelijke voedselbronnen beperkt beschikbaar zijn. In sommige gevallen kan ontlasting zelfs voedzamer zijn dan regulier voedsel.
Daarnaast kan poep darmbacteriën bevatten die een positieve rol spelen in het spijsverteringsstelsel, vergelijkbaar met de manier waarop probiotica werken.
Sommige dieren eten ook hun eigen ontlasting. Verschillende soorten konijnen en hazen verteren hun voedsel bijvoorbeeld twee keer om zoveel mogelijk voedingsstoffen op te nemen. Op die manier compenseren zij voor hun zeer snelle spijsvertering.
Een poeprijk dieet
Barbara Drigo, microbieel ecoloog aan de University of South Australia, vermoedt dat coprofagie voor veel vogelsoorten een manier kan zijn om nuttige darmbacteriën binnen te krijgen.
Volgens Drigo consumeren sommige trekvogelsoorten die in een nieuw gebied aankomen de uitwerpselen van lokale vogels. Mogelijk helpt dit hun darmen om zich aan te passen aan het voedsel dat in die omgeving beschikbaar is.
Ook bij struisvogelkuikens zijn interessante effecten gezien. In een Zuid-Afrikaans experiment werden kuikens die uitwerpselen van hun ouders te eten kregen sneller volwassen dan kuikens die zonder ontlasting werden grootgebracht. Tegen de tijd dat de kuikens acht weken oud waren, wogen zij bijna tien procent meer. Daarnaast hadden zij een kleiner risico op dodelijke darmziekten.
Kan poep ook voor mensen gezond zijn?
Ondanks de mogelijke voordelen is het eten van ontlasting voor dieren niet zonder risico’s. Vogelpoep kan bijvoorbeeld schadelijke stoffen bevatten die afkomstig zijn uit rioolwater, pesticiden of andere door mensen gemaakte stoffen.
Ook kunnen uitwerpselen darmparasieten of schadelijke bacteriën bevatten. Bij dieren wegen de voordelen van coprofagie in veel gevallen echter op tegen de nadelen.
In sommige medische situaties wordt ook bij mensen gebruikgemaakt van ontlasting. Een voorbeeld daarvan is een fecestransplantatie. Hierbij wordt ontlasting van een gezonde donor ingebracht in de darmen van een patiënt, bijvoorbeeld bij bepaalde darminfecties.
Een poepdonatie kan in bepaalde gevallen zelfs levensreddend zijn. Niet zomaar doorspoelen dus.
Bron en auteurschap: Deze tekst is gebaseerd op een oorspronkelijke publicatie van National Geographic, geschreven door Merav Pront. Voor publicatie op IAHC is de tekst redactioneel aangepast, waarbij de inhoudelijke strekking en genoemde voorbeelden behouden zijn.
Merav Pront is editor bij National Geographic en schrijft voor zowel de website als het magazine. Tijdens haar studie sociale geografie leerde zij lokale fenomenen in een internationale context te plaatsen. Als freelance journalist zoekt zij naar de kleine verhalen achter het grote nieuws en schrijft zij onder andere voor de VPRO en de Nederlandse Vereniging van Journalisten.
