Ziekte van Addison (ZP)

Lees de disclaimer en toelichting onderaan!

Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk meest noodzakelijke informatie.

Extra waarschuwing voor de huisdierbezitter

Het ziekteprofiel is geen vervanging van de dierenarts! Het laat de huisdierbezitter met dierenarts en paraveterinair ‘meekijken’. De huisdierbezitter wordt dringend aangeraden niet zelfstandig te handelen op basis van het ziekteprofiel, maar uitsluitend in overleg en met toestemming van de behandelende dierenarts.

 

Diagnose Hypoadrenocorticisme
Oorzaak Waarschijnlijk door een auto-immuun probleem. Eveneens als gevolg van te hoge dosis trilostane
Diersoort Hond
Categorie Endocrinologie (hormonale problemen)
Anamnese o.a. gebrek aan eetlust, gewichtsverlies (of wil niet aankomen), recidiverende buikpijn, soms pu/pd (veel plassen / drinken), braken en diarree; soms bloed bij braaksel en / of ontlasting (soms teerachtige ontlasting!). Symptomen kunnen steeds wisselen van heel mild tot (zeer) ernstig en uiteindelijk overgaan in een hypovolaemische shock
Klinisch beeld Zie anamnese. Vertraagde hartfrequentie (bradycardie), vochtverlies en bloeddrukdaling, hypoglycaemie, zwakte, depressie, trillen / beven, lethargie, acute collaps door (hypovolaemische) shock.
DBV echocardiografie / ECG Bloeddrukmeting (lage bloeddruk)
Laboratorium Bloed: hyperkalaemie, hyponatraemie en hypochloraemie. In een aantal gevallen is er sprake van uraemie. Er kan ook sprake zijn van hypoglycaemie, hypocholesterolaemie, hypercalcaemie en hypoalbuminaemie. Haematologie: Ht gering verlaagd, leuco’s gering verhoogd. Diagnose bevestigend: ACTH stimulatietest, uitvoering en interpretatie zie Links
Prognose Uitstekend, bij tijdige diagnostiek / behandeling. Anders slecht: dodelijke shock.
Behandeling Infuus (NaCl, evt. met dextrose), corticosteroïden
Medicamenteus In een acute / ernstige situatie (shock): i.v. infuus 0.9% NaCl (evtl. met dextrose) en corticosteroïden (dexamethason: 0.2 mg/kg). Onderhoudstherapie: Cortisonacetaat (0.5 mg/kg per os elke 12 uur) + Fludrocortisonacetaat (6.25 µg/kg per os elke 12 uur) + Keukenzout (0.05 gram/kg elke 12 uur)
Chirurgie n.v.t.
Complementair Geen complementaire behandeling nodig / mogelijk
Follow up Na stabilisering 1 x per 6 maanden controle. Controle van het gewicht (vermagerd: Addison, overgewicht: Cushing)
Medicijnprofielen cortisonacetaat
fludrocortison
Opmerkingen Omdat Addison patiënten gevoelig blijven voor mentale en fysieke stress (zoals bij opwinding, operatie, diarree en bloedverlies), moet in geval van een (te verwachten) crisis de dosering cortisonacetaat (kortdurend) verdubbeld (1 mg/kg) worden.

 

 

LinkedIn
Twitter
WhatsApp

Dit artikel is geschreven door Atjo Westerhuis

Atjo Westerhuis is dierenarts, veterinair directeur en oprichter van het IAHC kennisplatform. Sinds zijn afstuderen aan de Universiteit Utrecht in 1973 is hij actief binnen de gezelschapsdiergeneeskunde en bouwde hij ruim vijftig jaar praktijkervaring op als dierenarts, praktijkhouder, adviseur en initiatiefnemer binnen de veterinaire sector. Binnen EduVet Dierenkliniek levert hij eerste- en anderhalvelijns patiëntenzorg, waarbij hij zich onder andere richt op dieren met chronische of complexe klachten die worden aangeboden voor een second opinion.

Seminar: Grote Zorgen bij Jonge Honden

Op zaterdag 28 november 2026 organiseert EduVet in Veenendaal een seminar over veelvoorkomende gezondheids- en gedragsproblemen bij pups en jonge honden. Met inzichten uit gedrag, voeding, diergeneeskunde en recht.

Persoonlijke zorg voor uw hond of kat

Bij EduVet Dierenkliniek Veenendaal staan aandacht, uitgebreide diagnostiek en samenwerking met u als eigenaar centraal. Ook voor complexe of langdurige klachten en een second opinion kunt u bij ons terecht.

Lees meer van Atjo Westerhuis

Perianaal fistel bij de hond

Samenvatting: Het ontstaan van perianaal fistels is een immuungemedieerde aandoening. Het is vanouds een hardnekkige klacht, meestal voortdurend pijnlijk voor de hond, reden voor wanhoop bij de eigenaar en een

Lezen

Plasbuisverstopping bij de kater

Atjo Westerhuis, dierenarts, EduVet Dierenkliniek, Veenendaal Laatste update: november 2020 Samenvatting: Een plasbuis verstopping door een blaasgruis ‘prop’ bij de kater is een levensbedreigende situatie. Als na het wegspoelen van

Lezen

Homeopathie bij hond & kat

Wat kan homeopathie de diergeneeskunde bieden? Volgens de meeste (veterinaire) wetenschappers niets; volgens de meeste homeopathisch werkende dierenartsen veel. Wetenschappers hebben in het algemeen geen kennis van homeopathie bij dieren

Lezen

Disclaimer

Ondanks de zorgvuldigheid, waarmee wij de content van onze bibliotheek samenstellen, kan EduVet IAHC Platform  geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele zetfouten en andere onjuistheden of onvolledigheden, noch voor de eventuele gevolgen van het handelen of juist nalaten van handelen op grond van de informatie die via de content van onze bibliotheek is verkregen.

Niet zelf ‘dokteren’

EduVet IAHC Platform benadrukt daarbij, dat de informatie die via onze content is verkregen nooit een vervanging is van de professionals!
De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken
kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren. Diereigenaren en dierverzorgers worden daarom
dringend geadviseerd nooit op eigen initiatief te (be)handelen, zonder advies, instemming en begeleiding van een professional. Dat
geldt natuurlijk in het bijzonder als het gaat om de uiteindelijke keuze van de juiste behandeling.

Wetenschap en praktijk

De content van onze bibliotheek wordt niet alleen vervaardigd aan de hand van evidence based wetenschappelijke literatuur, maar vooral ook aan de hand van onze eigen empirical based inzichten.

Updating

Deze informatie kan, in het kader van updating, zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Wij vragen u om eventuele, door u gesignaleerde (vermoedelijke) onvolkomenheden in onze artikelen aan ons te melden via info@iahc.online zodat we deze, indien nodig, kunnen meenemen in de updating. Alvast hartelijk dank daarvoor.

Wetenschap en Praktijkervaring

Educatie vanuit het EduVet IAHC Platform richt zich vooral op het delen van kritisch geëvalueerde ervaringen in de praktijk met wetenschappelijke diergeneeskunde en andere vormen van diergeneeskunde. Kritisch evaluatie vooral ook ten aanzien van effectiviteit en veiligheid. In theorie is er geen verschil tussen theorie en praktijk, in de praktijk blijkt dat een verschil wel mogelijk is.

Wij streven er altijd naar om het beste beschikbare onderzoeksbewijs in onze diergeneeskundige zorg te integreren, gecombineerd met klinische expertise en de unieke behoeften of wensen van elke cliënt. Wij hebben een open mind voor de reële kansen met andere vormen van diergeneeskunde. Die kunnen in een aantal gevallen blijkbaar een waardevolle aanvulling zijn op de reguliere diergeneeskunde, met name als de reguliere diergeneeskunde geen oplossing, geen of onvoldoende effect en/of onacceptabele bijwerkingen heeft.

Omdat de zorgvraag in de diergeneeskunde veel groter is dan wij kunnen invullen met alleen wetenschappelijke of evidence based diergeneeskunde, voelen wij als professionals ons verplicht aan onze patiënten en hun eigenaren dat wij onze praktijkervaringen oftewel empirical based diergeneeskunde serieus nemen, zodat wij daarmee kennelijk extra kansen kunnen creëren voor onze patiënten.

Door het verzamelen van vergelijkbare casuïstieken van onszelf en van andere professionals in de diergezondheidszorg, met bij herhaling dezelfde resultaten, onafhankelijk van elkaar, kan een inductief of empirical based bewijs geleverd worden, dat niet alleen nu al als effectieve behandeling blijkt te kunnen worden ingezet in de praktijk, maar ook als hypothese zal kunnen dienen voor verder wetenschappelijk of evidence based onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek is alleen financieel te realiseren als er een commercieel of maatschappelijk belang mee gediend is. Dus wordt er heel veel nuttig onderzoek niet gedaan. Voldoende reden om praktijkervaringen niet af te doen als ‘anekdotisch’, maar serieus te nemen.