Wordt bijdrager!
Atjo Westerhuis

Dektijdstipbepaling met de Progesteron test bij honden

  • Diersoort: Hond
  • Indicatie: Dektijdstip bepaling
  • Auteur: Atjo Westerhuis, dierenarts, EduVet Dierenkliniek Veenendaal, Nederland
  • Gepubliceerd door: Atjo Westerhuis
  • Registratie: BIG 60003
  • Categorie: Professionals en Studenten
  • Discipline(s): Reguliere diergeneeskunde
  • Laatste update: November 2020
Lees eerst de disclaimer!
en de notitie wetenschap en praktijkervaring

Auteur: Atjo Westerhuis, dierenarts | EduVet Dierenkliniek | info@eduvet.nl

Samenvatting:

De progesterontest is (nu nog) het belangrijkste hulpmiddel om de best mogelijke inschatting te kunnen maken van de dekrijpe periode. We gaan ervan uit dat het moment van de eicelsprong (ovulatie) het meest betrouwbare ‘vertrekpunt’ is voor de juiste bepaling van de dekrijpe periode. De eicelsprong duurt 1 dag, de eicelrijping daarna 1–3 dagen. De dekrijpe periode begint dus in principe 2 dagen na het begin van de ovulatie. De ovulatie vindt plaats als er in de progesterongrafiek tussen de 4.7–7.8 ng/mL (15.0–25.0 nmol/L) ‘ineens’ een snelle stijging optreedt. In EduVet Dierenkliniek maken wij gebruik van de Idexx Catalyst Progesterone test. In andere praktijken wordt gebruik gemaakt van de Immulite test. Uit onderzoek en uit ervaringen in de praktijk is gebleken, dat de betrouwbaarheid van de testresultaten van beide testen gelijkwaardig zijn.

Search

Nieuws

Nieuwe ontwikkelingen relevant voor de deelnemers aan het caIVM platform.

Artikelen

Small Animal Gastroenterology

September 18, 2025 No Comments

2nd revised and expanded edition Romy M. Heilmann, Jonathan A. Lidbury , Jörg Steiner (eds.) https://www.bol.com/nl/nl/p/small-animal-gastroenterology/9300000176615495/?cid=1755704366588-6096750069432&bltgh=nOiVoZ09y3dNUStENgZIMA.4_27.28.ProductImage   

Lees verder »

Wanneer dekken teef?

Ovulatie

We gaan ervan uit dat het moment van ovulatie het meest betrouwbare ‘vertrekpunt’ is voor de bepaling van het juiste dektijdstip. Een eicelsprong of ovulatie duurt 1 dag. Na de ovulatie heeft de eicel nog 1–3 dagen nodig om te rijpen; alleen een rijpe eicel kan bevrucht worden. Er zijn meerdere ovulaties met verschillende rijpingsduur. Na volledige rijping blijft een eicel nog ongeveer een dag in leven.

De variatie in ovulatietijdstip is heel groot. Uitersten zijn dag 5 en dag 30 van de loopsheid; de meeste teven ovuleren tussen dag 9 en dag 14 van de loopsheid. Bij 44% van de teven verschilt het tijdstip van ovuleren aanzienlijk per loopsheid! De dag van de loopsheid zegt ons dus te weinig over het juiste dektijdstip.

Progesterontest

Na de eicelsprong ontwikkelt zich ter plekke een corpus luteum dat verantwoordelijk is voor de productie van progesteron. Een eerste lichte stijging van de progesteronspiegel vindt al plaats voor de ovulatie. Dit wordt veroorzaakt door veranderingen in de functie van de nog niet gesprongen follikel. Een flinke stijging in korte tijd is een teken dat er daadwerkelijk een ovulatie heeft plaatsgevonden. Door de progesteron spiegel in het bloed te meten, weten we dus, wanneer er een ovulatie heeft plaatsgevonden.

Er is niet één bepaalde progesteronwaarde die het ovulatiemoment aangeeft, het zijn er twee, een onder- en bovenwaarde, waar tussenin de ovulatie plaatsvindt. Bij een progesteronwaarde lager dan de onderwaarde heeft er vrijwel zeker nog geen ovulatie plaats gevonden, bij een progesteronwaarde hoger dan de bovenwaarde weten we vrijwel zeker dat de ovulatie heeft plaatsgevonden; daartussenin is alleen een flinke stijging in korte tijd een bewijs dat er daadwerkelijk een ovulatie heeft plaats gevonden.

Bij de bepaling van het dektijdstip hebben we nog te maken met enkele variabele factoren: rijping van eicellen duurt 1–3 dagen, sperma heeft een beperkte levensduur van 24 (diepvries) tot 48 (vers) uur en de periode waarin de teef ‘staat’ (bereid is om de reu toe te laten) is relatief kort (natuurlijke dekking).

In de praktijk komt het erop neer dat met de progesterontest niet het dektijdstip wordt bepaald, maar dat met de progesterontest de best mogelijke inschatting gemaakt kan worden van de dekrijpe periode.

Conclusie

De progesterontest is op dit moment het belangrijkste hulpmiddel om de best mogelijke inschatting te kunnen maken van de dekrijpe periode.

Wanneer na ovulatie testen?

Statistisch is bekend dat een teef ovuleert tussen dag 5 en dag 30 dag van de loopsheid. Bij die lage ondergrens rijst natuurlijk de vraag of de eerste dag van de loopsheid wel juist is vastgesteld. Bij een redelijke zekerheid met betrekking tot de juistheid van de dagtelling komt het in de praktijk erop neer dat de eerste test het beste op dag 8-9 van de loopsheid uitgevoerd kan worden. Wanneer dekken?

ng/mL nmol/L
Nog geen ovulatie <4.7 <15.0
Ovulatie: snelle stijging van progesteron waarde in dit traject! 4.7–7.8 15.0–25.0
Natuurlijke dekking: 48 uur na eisprong / ovulatie* >7.8 >25.0

* Ovulatie duurt 24 uur, rijping eicel duurt 24-72 uur

Voor de natuurlijke dekking (teef moet ‘staan’) is de theoretische dekperiode: 10.0–12.0 ng/ml (32.0–38.4 nmol/L), de praktische dekperiode is meestal vanaf circa 9.0 ng/mL (28.8 nmol/L). Gaan we uit van de theoretische dekperiode, dan is de kans iets groter dat we te laat zijn; gaan we uit van de praktische dekperiode, dan is de kans iets groter dat we te vroeg zijn.

Welke Progesterontest?

In EduVet Dierenkliniek maken wij voor de progesteronbepaling gebruik van de Idexx Catalyst Progesterone. In veel praktijken wordt gebruik gemaakt van de Immulite. Uit onderzoek is gebleken, dat de betrouwbaarheid van de testresultaten van beide gelijkwaardig zijn.

LinkedIn
Twitter
WhatsApp

Dit artikel is geschreven door Atjo Westerhuis

Atjo Westerhuis is dierenarts, veterinair directeur en oprichter van het IAHC kennisplatform. Sinds zijn afstuderen aan de Universiteit Utrecht in 1973 is hij actief binnen de gezelschapsdiergeneeskunde en bouwde hij ruim vijftig jaar praktijkervaring op als dierenarts, praktijkhouder, adviseur en initiatiefnemer binnen de veterinaire sector. Binnen EduVet Dierenkliniek levert hij eerste- en anderhalvelijns patiëntenzorg, waarbij hij zich onder andere richt op dieren met chronische of complexe klachten die worden aangeboden voor een second opinion.

Seminar: Grote Zorgen bij Jonge Honden

Op zaterdag 28 november 2026 organiseert EduVet in Veenendaal een seminar over veelvoorkomende gezondheids- en gedragsproblemen bij pups en jonge honden. Met inzichten uit gedrag, voeding, diergeneeskunde en recht.

Lees meer & meld u aan

Persoonlijke zorg voor uw hond of kat

Bij EduVet Dierenkliniek Veenendaal staan aandacht, uitgebreide diagnostiek en samenwerking met u als eigenaar centraal. Ook voor complexe of langdurige klachten en een second opinion kunt u bij ons terecht.

Maak direct een afspraak!

Lees meer van Atjo Westerhuis

Perianaal fistel bij de hond

Samenvatting: Het ontstaan van perianaal fistels is een immuungemedieerde aandoening. Het is vanouds een hardnekkige klacht, meestal voortdurend pijnlijk voor de hond, reden voor wanhoop bij de eigenaar en een

Lezen
November 25, 2020

Plasbuisverstopping bij de kater

Atjo Westerhuis, dierenarts, EduVet Dierenkliniek, Veenendaal Laatste update: november 2020 Samenvatting: Een plasbuis verstopping door een blaasgruis ‘prop’ bij de kater is een levensbedreigende situatie. Als na het wegspoelen van

Lezen
November 16, 2020

Homeopathie bij hond & kat

Wat kan homeopathie de diergeneeskunde bieden? Volgens de meeste (veterinaire) wetenschappers niets; volgens de meeste homeopathisch werkende dierenartsen veel. Wetenschappers hebben in het algemeen geen kennis van homeopathie bij dieren

Lezen
September 3, 2020

Powered by

Disclaimer

Ondanks de zorgvuldigheid, waarmee wij de content van onze bibliotheek samenstellen, kan EduVet IAHC Platform  geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele zetfouten en andere onjuistheden of onvolledigheden, noch voor de eventuele gevolgen van het handelen of juist nalaten van handelen op grond van de informatie die via de content van onze bibliotheek is verkregen.

Niet zelf ‘dokteren’

EduVet IAHC Platform benadrukt daarbij, dat de informatie die via onze content is verkregen nooit een vervanging is van de professionals!
De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken
kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren. Diereigenaren en dierverzorgers worden daarom
dringend geadviseerd nooit op eigen initiatief te (be)handelen, zonder advies, instemming en begeleiding van een professional. Dat
geldt natuurlijk in het bijzonder als het gaat om de uiteindelijke keuze van de juiste behandeling.

Wetenschap en praktijk

De content van onze bibliotheek wordt niet alleen vervaardigd aan de hand van evidence based wetenschappelijke literatuur, maar vooral ook aan de hand van onze eigen empirical based inzichten.

Updating

Deze informatie kan, in het kader van updating, zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Wij vragen u om eventuele, door u gesignaleerde (vermoedelijke) onvolkomenheden in onze artikelen aan ons te melden via info@iahc.online zodat we deze, indien nodig, kunnen meenemen in de updating. Alvast hartelijk dank daarvoor.

Wetenschap en Praktijkervaring

Educatie vanuit het EduVet IAHC Platform richt zich vooral op het delen van kritisch geëvalueerde ervaringen in de praktijk met wetenschappelijke diergeneeskunde en andere vormen van diergeneeskunde. Kritisch evaluatie vooral ook ten aanzien van effectiviteit en veiligheid. In theorie is er geen verschil tussen theorie en praktijk, in de praktijk blijkt dat een verschil wel mogelijk is.

Wij streven er altijd naar om het beste beschikbare onderzoeksbewijs in onze diergeneeskundige zorg te integreren, gecombineerd met klinische expertise en de unieke behoeften of wensen van elke cliënt. Wij hebben een open mind voor de reële kansen met andere vormen van diergeneeskunde. Die kunnen in een aantal gevallen blijkbaar een waardevolle aanvulling zijn op de reguliere diergeneeskunde, met name als de reguliere diergeneeskunde geen oplossing, geen of onvoldoende effect en/of onacceptabele bijwerkingen heeft.

Omdat de zorgvraag in de diergeneeskunde veel groter is dan wij kunnen invullen met alleen wetenschappelijke of evidence based diergeneeskunde, voelen wij als professionals ons verplicht aan onze patiënten en hun eigenaren dat wij onze praktijkervaringen oftewel empirical based diergeneeskunde serieus nemen, zodat wij daarmee kennelijk extra kansen kunnen creëren voor onze patiënten.

Door het verzamelen van vergelijkbare casuïstieken van onszelf en van andere professionals in de diergezondheidszorg, met bij herhaling dezelfde resultaten, onafhankelijk van elkaar, kan een inductief of empirical based bewijs geleverd worden, dat niet alleen nu al als effectieve behandeling blijkt te kunnen worden ingezet in de praktijk, maar ook als hypothese zal kunnen dienen voor verder wetenschappelijk of evidence based onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek is alleen financieel te realiseren als er een commercieel of maatschappelijk belang mee gediend is. Dus wordt er heel veel nuttig onderzoek niet gedaan. Voldoende reden om praktijkervaringen niet af te doen als ‘anekdotisch’, maar serieus te nemen.