Perianaal fistel bij de hond

Samenvatting:

Het ontstaan van perianaal fistels is een immuungemedieerde aandoening. Het is vanouds een hardnekkige klacht, meestal voortdurend pijnlijk voor de hond, reden voor wanhoop bij de eigenaar en een hoofdpijndossier voor de dierenarts. Vanuit jarenlange ervaring weten we dat immuniteitsproblemen, meer of minder duidelijk waarneembare gestoorde darmgezondheid en een chronische anaalzakontsteking belangrijke oorzaken zijn van het ontstaan en het hardnekkig voortbestaan van perianaal fistels. Ondanks alle goed bedoelde behandelingen. In EduVet Dierenkliniek hebben wij bovendien kunnen vaststellen, dat een tekort aan cobalamine (vit. B12) ook nog een belangrijke rol kan spelen bij deze aandoening. In veel gevallen van perianaal fistels is er sprake is van cobalamine deficiëntie.

Search

Nieuws

Nieuwe ontwikkelingen relevant voor de deelnemers aan het caIVM platform.

Artikelen

Small Animal Gastroenterology

2nd revised and expanded edition Romy M. Heilmann, Jonathan A. Lidbury , Jörg Steiner (eds.) https://www.bol.com/nl/nl/p/small-animal-gastroenterology/9300000176615495/?cid=1755704366588-6096750069432&bltgh=nOiVoZ09y3dNUStENgZIMA.4_27.28.ProductImage   

Lees verder »

Bron o.a.: Canine Perianal Fistula – Medical Approach, A.D. Elkins, Veterinary Specialty Center Indianapolis / Indiana, Clinician’s Brief, January 2008, p. 14-16

Wat zijn Perianaal fistels?

Perianaal fistels zijn het beste te omschrijven als kleine of iets grotere, wat diepere ‘holtes’, die ‘zomaar’ in de huid rond de anus ontstaan. Deze ‘holtes’ vertonen vervolgens geen enkele neiging tot genezing; in veel gevallen worden ze juist geleidelijk aan alleen maar groter en/of nemen in aantal toe. Het is in vrijwel alle gevallen een chronische aandoening, die vaak niet of onvoldoende reageert op conventionele behandelingen.

Perianaal klieren

Perianaal klieren zijn een soort talgkliertjes, die zich rond de anus bevinden in een cirkel met een straal van grofweg 1-2 cm, afhankelijk van de grootte van de hond. Gezonde perianaal klieren zitten in de huid en zijn aan de buitenkant niet te zien.

Anaalzakjes

Perianaal klieren zijn niet hetzelfde als anaalzakjes, die in de volksmond ‘anaalklieren’ genoemd worden. De beide anaalzakjes zitten onder de huid, rechts en links, onder-naast de anus, op ‘5 en 7 uur’; ook die zijn aan de buitenkant niet te zien. De afvoerbuisjes van de anaalzakjes hebben een piepklein openingetje, rechts en links, midden in de anusopening, op ‘3 en 9 uur’. De anaalzakjes liggen ruimtelijk gezien binnen de cirkel van perianaalkliertjes.

In de binnenvoering van deze anaalzakjes bevinden ze weliswaar ook kliertjes (anaalzakkliertjes), maar dat zijn dus niet de perianaal kliertjes!

Anaalzak abces

Perianaal fistels zijn ook niet hetzelfde als anaalzakabcessen. Een chronische anaalzakontsteking kan leiden tot een abces, dat iets onder de anus (op ‘5 of 7 uur’) naar buiten doorbreekt door de intacte huid, omdat het normale afvoerbuisje, dat in de anus uitmondt verstopt is. Zo’n doorgebroken anaalzak abces geneest in de regel heel snel in tegenstellig tot een perianaal fistel.

Merkt u op dat uw hond heftig likt rondom de anus of laat blijken veel pijn te hebben? Dan kan het zijn dat uw hond last heeft van perianaal fistels (ook wel anale furunculose genoemd).

Perianaal fistel bij de hond

De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren.

Diereigenaren en dierverzorgers hebben met de juiste inlogcode toegang tot de Kennisbank voor ‘Diereigenaren en Dierverzorgers’. Voor hen geldt een aangepast abonnementstarief.

Fading Puppy Syndroom

Professionals

Inleiding Zo’n dertig jaar geleden vonden fokkers en dierenartsen het vaak nog ‘heel normaal’ als er in een nest 1-2 pups of zelfs nog […]

FECAL TRANSPLANTS REDUCE ADHD, ANXIETY SYMPTOMS IN DOGS WITH EPILEPSY, TEXAS A&M RESEARCHERS FIND

Geen onderdeel van een categorie

Dr. Jan Suchodolski, GI Lab, Texas A&M University, USA. Publicatie: 2024 https://vetmed.tamu.edu/news/press-releases/fecal-transplants-epilepsy/

[…]

Feline Infectious Peritonitis. FIP (ZP)

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

FIP bij de kat

Professionals

Diagnose Feline Infectious Peritonitis. FIP Oorzaak Het Feline Corona Virus (FCoV) komt veelvuldig voor als het (goedaardige en zeer besmettelijke) Feline Enteric Corona Virus […]

Flank Kaalheid bij de Hond

Professionals

Oorzaak De oorzaak van Flank Kaalheid is onbekend; vermoedelijk hormonaal. Door gebrek aan zonlicht in de winter en een tekort aan het hormoon melatonine […]

Flank Kaalheid, seizoensgebonden –. Canine Flank Alopecia (CFA) (ZP)

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

Gebitsproblemen – Gebitsreiniging hond

Diereigenaren en Dierverzorgers

Gebitsproblemen komen regelmatig voor bij honden vanaf ongeveer drie jaar. Bij EduVet Dierenkliniek in Veenendaal worden honden met gebitsproblemen onderzocht en behandeld. Dat kan […]

Gebruik van Vaccinatienosoden

Professionals en Studenten

Evelien van der Waa, dierenarts Gebruik van vaccinatie nosoden preventief bij vaccinatie. Protocol 1: Nooit eerder klachten gehad bij een vaccinatie Op de dag […]

Gedragstherapie

Casuïstiek voor Starters -Diereigenaren en DierverzorgersProfessionals en Studenten

Gedragstherapie Tekst aangeleverd door Margritta Holtman, dierenosteopaat, met name voor paarden en honden. Praktijklocatie: Mariaplein 6-B, 7156 MG Beltrum Telefoon: +31 (0)6 22 77 […]

Giardia bij de hond

Professionals

Bronnen: Giardiasis, Valeria Scorza, Colorado State University, Clinician’s Brief, February 2013, 71-74* Giardia snaptest http://www.idexx.nl/smallanimal/inhouse/snap/giardia.html Website Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht: Giardia bij de kat * […]

Giardiasis. Giardia duodenalis. (ZP)

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

HANDBOEK DIERGENEESKUNDE met HOMEOPATHIE bij HONDEN (2de druk)

Diereigenaren en DierverzorgersNieuws -Professionals en Studenten

HANDBOEK DIERGENEESKUNDE met HOMEOPATHIE bij HONDEN 2de druk. 2025 Atjo Westerhuis | ISBN 978-90-829763-9-7 | Uitgever: Edupet https://www.eduvet.nl Het Handboek diergeneeskunde met homeopathie voor […]

Handbuch der homöopathischen Veterinärmedizin für Hunde

Diereigenaren en DierverzorgersNieuws -Professionals en Studenten

HANDBUCH der homöopathischen Veterinärmedizin für HUNDE 1ste druk. 2025 Atjo Westerhuis | ISBN 978-395464-344-8 | Verlag: Kynos https://www.hundebuchshop.com/Wir-bei-PetsTV-Folge-1 Dieses Buch basiert auf den Erfahrungen, […]

Hartmedicatie bij de hond

Professionals

Inhoud Kennisopfrisser: anatomie van het normale hart Veterinair-medische begrippen Werkingsmechanismen van de meest toegepaste hartmiddelen bij de hond Doseringen van de meest toegepaste hartmiddelen […]

Hartworm. Heartworm disease. Dirofilaria immitis. Cardiopulmonary dirofilariasis.

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

Herpes bij de hond

Professionals

Diagnose Canine Herpes Virus (CHV) Oorzaak Virusinfectie. Besmetting: direct contact met speeksel, neusuitvloeiing en/of vaginaal (ihb pups tijdens geboorte) of preputiaal secreet. Fataal bij […]

Het vuurwerkpilletje

Professionals

Het vuurwerkpilletje Alleen als het echt niet anders kan moet een hond of kat op / rond oudejaarsdag een ‘vuurwerkpilltje’ van de dierenarts slikken. […]

Homeopathie en Bewegingsapparaat

Professionals en Studenten

Evelien van der Waa, dierenarts [klassieke en klinische homeopathie] Inleiding Homeopathie is heel goed inzetbaar bij klachten van het bewegingsapparaat bij dieren. Zo zijn […]

Homeopathie en Insectensteek

Diereigenaren en Dierverzorgers

Evelien van der Waa, dierenarts Apis mellifica bij een insectensteek Veel katten vinden het leuk om op insecten te jagen. Meestal zijn dit vliegen […]

Homeopathie bij hond & kat

Professionals

Wat kan homeopathie de diergeneeskunde bieden? Volgens de meeste (veterinaire) wetenschappers niets; volgens de meeste homeopathisch werkende dierenartsen veel. Wetenschappers hebben in het algemeen […]

Hond & Humus

Diereigenaren en DierverzorgersProfessionals en Studenten

Andrea Laumen en Atjo Westerhuis, dierenartsen 2024 | EduVet Dierenkliniek Veenendaal Bron: Mechanisms of Action of Humic Substances as Growth Promoters in Animals, María […]

Hormonen & Fokkerij bij de Hond

Professionals

NATUURLIJKE HORMONEN GnRH of Gonatrophin-Releasing Hormoon GnRH of Gonatrophin-Releasing Hormoon wordt geproduceerd in de hypothalamus; van daaruit stimuleert het in de hypofyse de productie […]

Hyperkinesie of ADHD bij de hond?

Professionals

De hyperactieve hond Atjo Westerhuis [1], Sara Bastiaens [2] In de praktijk zien we regelmatig honden, die hyperactief zijn; in extreme gevallen kan dit […]

Hyperthyreoïdie Kat: therapie evaluatie

Professionals

Klinisch beeld Vermageren. Slechte conditie. Vraatzucht. Dorst (pu/pd). Braken. Diarree. Onrust. Agressie. Oorzaak Meestal goedaardige woekering van schildklierweefsel. Overproductie van schildklierhormonen. Opjagen van de […]

Klachten

Milde klachten

De klachten zijn (in het begin) niet altijd even duidelijk en kunnen dus gemakkelijk door de eigenaar over het hoofd gezien worden. De klachten kunnen soms (bij nader inzien) al (veel) langer bestaan alvorens de hond voor onderzoek en behandeling wordt aangeboden. Bij uitzondering, in milde gevallen, lijken patiënten er weinig of geen last van te hebben.

Serieuze klachten

Maar in verreweg de meeste gevallen zien we, dat de patiënt vaak en heftig likt aan zijn of haar anus en bij elke defecatie laat zien (veel) pijn te ervaren. En als je de ‘holtes’ rond de anus van dichtbij bekijkt en het stinkende waterige, slijmerige en etterige ontstekingsvocht ruikt, weet je het wel zeker, dat deze aandoening heel vervelend en heel pijnlijk kan zijn!

Dyschezie

In enkele gevallen is er sprake van een dyschezie, waarbij er, door het niet meer goed kunnen beheersen (onvoldoende ontspanning) van de anale en bekkenbodem spieren, constipatie optreedt: ophoping, indikking en verharding van de fecesbolus. Onvoldoende ontspanning van genoemde spieren leidt tot hevig persen (tenesmus) zonder vrijkomen van de feces (frustrane drang). Naar verwachting speelt daarbij ook zeker anticipatieangst voor een telkens weer pijnlijke defecatie een rol van betekenis. Voor de behandeling van deze constipatie is dan ook vooral en in de eerste plaats een pijnstillend en ontspannend middel nodig en niet of niet alleen een laxeermiddel.

Pijnlijk

Vaak uit de patiënt al pijn en/of raakt in paniek bij het optillen van de staart; om de situatie beter te kunnen inschatten is dan sedatie (roesje) nodig.

Oorzaken

De diepere oorzaak van het ontstaan van anaalfistels is niet helemaal duidelijk. Maar inmiddels hebben we door de jaren heen wel een goed beeld gekregen van de behandelingsmogelijkheden, die in meerderheid van de gevallen een snelle en duurzame oplossing kunnen bieden.

Immuniteitsproblemen, darmgezondheid en chronische anaalzakontsteking

Vanuit jarenlange ervaringen weten we dat immuniteitsproblemen, storing van de darmgezondheid en chronische anaalzakontsteking belangrijke waarneembare oorzaken zijn van perianaal fistels en daar kunnen wij, zo is ons gebleken, daadwerkelijk ‘wat’ mee met het oog op behandeling.

Duitse herder

Anatomisch afwijkingen, zoals de laag gedragen staart met een brede basis en de hoge zweetklier dichtheid in de anus regio bij de Duitse herder hebben mij als oorzaken van perianaal fistels nooit kunnen overtuigen; we zien ook perianaal fistels bij andere rassen. We kunnen er ook niks mee met het oog op behandeling.

Van de Duitse herder weten we inmiddels wel, dat het ras meer dan gemiddeld genetisch gepredisponeerd is voor het ontstaan van perianaal fistels. Maar ook daarbij vinden wij vrijwel altijd immuniteitsproblemen, storing van de darmgezondheid en chronische anaalzakontsteking als belangrijke waarneembare oorzaken.

Laboratorium

Behalve een uitgebreide anamnese (interview met de eigenaar) en lichamelijk onderzoek doen we aanvullend bloedonderzoek. We doen een algemene screening van het bloed en meten daarin bovendien het gehalte van cobalamine oftewel vit. B12 (normaalwaarden 500–900 pmol/L)* en foliumzuur oftewel vit. B9 (normaalwaarden: 21–54 nmol/L).

* De gebruikelijk referentiewaarden van 173-599 pmol/L blijken niet gevalideerd te zijn voor honden en zijn inmiddels ook door praktijkervaringen achterhaald. Zie onze brochure: Vitamine B12, evaluatie van praktijkervaringen met vitamine B12 bij honden.

Behandeling

Milde gevallen

In milde, subacute gevallen, die in een vroeg stadium worden aangeboden, starten we in principe altijd met medicatie. Als eerste stap meten wij het serumgehalte van vit. B12 (cobalamine) en vit. B9 (foliumzuur). Vaak is er een tekort aan vit. B12 en dan is suppletie van vit. B12 noodzakelijk; soms moeten we ook een tekort van vit. B9 (foliumzuur) aanvullen. Teveel aan vit. B9 kan een aanwijzing zijn voor een storing in de balans van de darmflora (dysbiose). In gevallen waarin er meer aan de hand is zullen we een uitgebreider aanvullend onderzoek moeten doen. Wij nemen aan dat er een verband is tussen een gestoorde darmgezondheid en het ontstaan van perianaalfistels. Naast die vitamine B12 suppletie schrijven ook middelen voor om de darmgezondheid te herstellen. Wij voegen extra gezonde darmflora (probiotica), fermenteerbare vezels (prebiotica) en humuszuur (herstel darmslijmvlies barrière) toe aan de dagelijkse voeding.

In de reguliere diergeneeskunde schrijven wij in de beginfase een kuur  voor met prednisolon en/of cyclosporine. Daarnaast wordt en een antibioticum voorgeschreven als er sprake is van een bacteriële infectie in de darm, anus en/of anaalzakjes. Het chirurgisch verwijderen van chronische ontstoken anaalzakjes is zeker niet voor alle gevallen de eerste stap. In een aantal gevallen is er (nog) geen sprake van een chronische therapieresistente ontsteking van de anaalzakjes en is de prognose na medicatie redelijk goed.

Als na een kuur van 4-8 weken met een antibioticum, prednisolon en/of cyclosporine, de anus en perianaalfistels tot rust zijn gekomen en chronisch ontstoken anaalzakjes verdacht zijn van belemmering van volledige genezing, kan besloten worden tot chirurgische verwijdering van de anaalzakjes.

Ernstige gevallen

In ernstige chronische gevallen, die in een later stadium worden aangeboden is langdurige medicatie met immuun suppressieve middelen, zoals prednisolon en cyclosporine noodzakelijk. Uiteraard volgen wij hier hetzelfde protocol als in milde gevallen: meten van het serumgehalte van vit. B12 en B9 (foliumzuur), eventueel extra aanvullend laboratoriumonderzoek, makkelijk verteerbaar en/of hypoallergene voeding (indien er sprake is van een aanwijsbare voedselallergie), pro- en prebiotica en humuszuur. Bij veel schade in de anus regio wordt een chirurgische verwijdering lastig, maar is op zich in bepaalde gevallen niet onmogelijk. We moeten er wel terdege rekening mee houden dat langdurig toediening van prednisolon en/of cyclosporine niet alleen van zichzelf nare bijwerkingen kan hebben maar ook het immuunsysteem zodanig plat legt, dat wondgenezing na een chirurgisch verwijdering van de chronisch ontstoken anaalzakjes kan vertragen of volledig stagneren. Langdurige toepassing van antibiotica doodt niet alleen de ‘foute’ bacteriën, maar ook de ‘gezonde’ bacteriën en richt dus veel schade aam in de darmflora. Ook andere medicatie dan antibiotica kan veel schade aanrichten aan de darmflora. Een gestoorde balans in de darmflora betekent ook een gestoorde immuniteit en een rem op de genezing van de perianaal fistels.

Prognose

In alle gevallen is de prognose van de behandeling van perianaalfistels min of meer gereserveerd. Helaas vaak is het eerst zien dan geloven. Een belangrijke factor die wij nog niet genoemd hebben is de predispositie voor perianaal fistels die verankerd  is in het DNA van de patiënt. De meeste perianaalfistels zien wij bijvoorbeeld bij  de Duitse herder! Dat ‘zegt’ al genoeg.

Perianaal fistel bij de hond

De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren.

Diereigenaren en dierverzorgers hebben met de juiste inlogcode toegang tot de Kennisbank voor ‘Diereigenaren en Dierverzorgers’. Voor hen geldt een aangepast abonnementstarief.

Fading Puppy Syndroom

Professionals

Inleiding Zo’n dertig jaar geleden vonden fokkers en dierenartsen het vaak nog ‘heel normaal’ als er in een nest 1-2 pups of zelfs nog […]

FECAL TRANSPLANTS REDUCE ADHD, ANXIETY SYMPTOMS IN DOGS WITH EPILEPSY, TEXAS A&M RESEARCHERS FIND

Geen onderdeel van een categorie

Dr. Jan Suchodolski, GI Lab, Texas A&M University, USA. Publicatie: 2024 https://vetmed.tamu.edu/news/press-releases/fecal-transplants-epilepsy/

[…]

Feline Infectious Peritonitis. FIP (ZP)

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

FIP bij de kat

Professionals

Diagnose Feline Infectious Peritonitis. FIP Oorzaak Het Feline Corona Virus (FCoV) komt veelvuldig voor als het (goedaardige en zeer besmettelijke) Feline Enteric Corona Virus […]

Flank Kaalheid bij de Hond

Professionals

Oorzaak De oorzaak van Flank Kaalheid is onbekend; vermoedelijk hormonaal. Door gebrek aan zonlicht in de winter en een tekort aan het hormoon melatonine […]

Flank Kaalheid, seizoensgebonden –. Canine Flank Alopecia (CFA) (ZP)

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

Gebitsproblemen – Gebitsreiniging hond

Diereigenaren en Dierverzorgers

Gebitsproblemen komen regelmatig voor bij honden vanaf ongeveer drie jaar. Bij EduVet Dierenkliniek in Veenendaal worden honden met gebitsproblemen onderzocht en behandeld. Dat kan […]

Gebruik van Vaccinatienosoden

Professionals en Studenten

Evelien van der Waa, dierenarts Gebruik van vaccinatie nosoden preventief bij vaccinatie. Protocol 1: Nooit eerder klachten gehad bij een vaccinatie Op de dag […]

Gedragstherapie

Casuïstiek voor Starters -Diereigenaren en DierverzorgersProfessionals en Studenten

Gedragstherapie Tekst aangeleverd door Margritta Holtman, dierenosteopaat, met name voor paarden en honden. Praktijklocatie: Mariaplein 6-B, 7156 MG Beltrum Telefoon: +31 (0)6 22 77 […]

Giardia bij de hond

Professionals

Bronnen: Giardiasis, Valeria Scorza, Colorado State University, Clinician’s Brief, February 2013, 71-74* Giardia snaptest http://www.idexx.nl/smallanimal/inhouse/snap/giardia.html Website Dierenkliniek Wilhelminapark Utrecht: Giardia bij de kat * […]

Giardiasis. Giardia duodenalis. (ZP)

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

HANDBOEK DIERGENEESKUNDE met HOMEOPATHIE bij HONDEN (2de druk)

Diereigenaren en DierverzorgersNieuws -Professionals en Studenten

HANDBOEK DIERGENEESKUNDE met HOMEOPATHIE bij HONDEN 2de druk. 2025 Atjo Westerhuis | ISBN 978-90-829763-9-7 | Uitgever: Edupet https://www.eduvet.nl Het Handboek diergeneeskunde met homeopathie voor […]

Handbuch der homöopathischen Veterinärmedizin für Hunde

Diereigenaren en DierverzorgersNieuws -Professionals en Studenten

HANDBUCH der homöopathischen Veterinärmedizin für HUNDE 1ste druk. 2025 Atjo Westerhuis | ISBN 978-395464-344-8 | Verlag: Kynos https://www.hundebuchshop.com/Wir-bei-PetsTV-Folge-1 Dieses Buch basiert auf den Erfahrungen, […]

Hartmedicatie bij de hond

Professionals

Inhoud Kennisopfrisser: anatomie van het normale hart Veterinair-medische begrippen Werkingsmechanismen van de meest toegepaste hartmiddelen bij de hond Doseringen van de meest toegepaste hartmiddelen […]

Hartworm. Heartworm disease. Dirofilaria immitis. Cardiopulmonary dirofilariasis.

Professionals

Lees de disclaimer en toelichting onderaan! Een ziekteprofiel is een geheugensteun voor dierenartsen en paraveterinairen. Het bevat in beknopte vorm de voor de praktijk […]

Herpes bij de hond

Professionals

Diagnose Canine Herpes Virus (CHV) Oorzaak Virusinfectie. Besmetting: direct contact met speeksel, neusuitvloeiing en/of vaginaal (ihb pups tijdens geboorte) of preputiaal secreet. Fataal bij […]

Het vuurwerkpilletje

Professionals

Het vuurwerkpilletje Alleen als het echt niet anders kan moet een hond of kat op / rond oudejaarsdag een ‘vuurwerkpilltje’ van de dierenarts slikken. […]

Homeopathie en Bewegingsapparaat

Professionals en Studenten

Evelien van der Waa, dierenarts [klassieke en klinische homeopathie] Inleiding Homeopathie is heel goed inzetbaar bij klachten van het bewegingsapparaat bij dieren. Zo zijn […]

Homeopathie en Insectensteek

Diereigenaren en Dierverzorgers

Evelien van der Waa, dierenarts Apis mellifica bij een insectensteek Veel katten vinden het leuk om op insecten te jagen. Meestal zijn dit vliegen […]

Homeopathie bij hond & kat

Professionals

Wat kan homeopathie de diergeneeskunde bieden? Volgens de meeste (veterinaire) wetenschappers niets; volgens de meeste homeopathisch werkende dierenartsen veel. Wetenschappers hebben in het algemeen […]

Hond & Humus

Diereigenaren en DierverzorgersProfessionals en Studenten

Andrea Laumen en Atjo Westerhuis, dierenartsen 2024 | EduVet Dierenkliniek Veenendaal Bron: Mechanisms of Action of Humic Substances as Growth Promoters in Animals, María […]

Hormonen & Fokkerij bij de Hond

Professionals

NATUURLIJKE HORMONEN GnRH of Gonatrophin-Releasing Hormoon GnRH of Gonatrophin-Releasing Hormoon wordt geproduceerd in de hypothalamus; van daaruit stimuleert het in de hypofyse de productie […]

Hyperkinesie of ADHD bij de hond?

Professionals

De hyperactieve hond Atjo Westerhuis [1], Sara Bastiaens [2] In de praktijk zien we regelmatig honden, die hyperactief zijn; in extreme gevallen kan dit […]

Hyperthyreoïdie Kat: therapie evaluatie

Professionals

Klinisch beeld Vermageren. Slechte conditie. Vraatzucht. Dorst (pu/pd). Braken. Diarree. Onrust. Agressie. Oorzaak Meestal goedaardige woekering van schildklierweefsel. Overproductie van schildklierhormonen. Opjagen van de […]

LinkedIn
Twitter
WhatsApp

Dit artikel is geschreven door Atjo Westerhuis

Atjo Westerhuis is dierenarts, veterinair directeur en oprichter van het IAHC kennisplatform. Sinds zijn afstuderen aan de Universiteit Utrecht in 1973 is hij actief binnen de gezelschapsdiergeneeskunde en bouwde hij ruim vijftig jaar praktijkervaring op als dierenarts, praktijkhouder, adviseur en initiatiefnemer binnen de veterinaire sector. Binnen EduVet Dierenkliniek levert hij eerste- en anderhalvelijns patiëntenzorg, waarbij hij zich onder andere richt op dieren met chronische of complexe klachten die worden aangeboden voor een second opinion.

Seminar: Grote Zorgen bij Jonge Honden

Op zaterdag 28 november 2026 organiseert EduVet in Veenendaal een seminar over veelvoorkomende gezondheids- en gedragsproblemen bij pups en jonge honden. Met inzichten uit gedrag, voeding, diergeneeskunde en recht.

Persoonlijke zorg voor uw hond of kat

Bij EduVet Dierenkliniek Veenendaal staan aandacht, uitgebreide diagnostiek en samenwerking met u als eigenaar centraal. Ook voor complexe of langdurige klachten en een second opinion kunt u bij ons terecht.

Lees meer van Atjo Westerhuis

Vergiftiging door zwemmen

Honden die op warme dagen in de zomer zwemmen in stilstaand water met een watertemperatuur van 20-30 gr. Celsius hebben kans om een dodelijke vergiftiging op te lopen. Het verloop

Lezen

Acute prostatitis moz abces(sen) bij de reu

Bronnen: Prostaataandoeningen bij de reu, GD (Deventer) Gezelschapsdieren, 7, juli 2013 The 5-Minute Veterinary Consult, Lippincott Williams & Wilkins, 2000. Oorzaak Acute pijnlijke (!) ontsteking van de prostaat. Meestal bacteriëel,

Lezen

Titeren bij de hond

Inleiding De vraag naar bepaling van antistoffen in het bloed tegen ziektes die deel uitmaken van het gebruikelijke vaccinatiepakket voor een hond in Nederland neemt toe. De gedachte daarachter is

Lezen

Disclaimer

Ondanks de zorgvuldigheid, waarmee wij de content van onze bibliotheek samenstellen, kan EduVet IAHC Platform  geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele zetfouten en andere onjuistheden of onvolledigheden, noch voor de eventuele gevolgen van het handelen of juist nalaten van handelen op grond van de informatie die via de content van onze bibliotheek is verkregen.

Niet zelf ‘dokteren’

EduVet IAHC Platform benadrukt daarbij, dat de informatie die via onze content is verkregen nooit een vervanging is van de professionals!
De content van onze bibliotheek laat diereigenaren en dierverzorgers met de professionals ‘meekijken’, zodat zij met kennis van zaken
kunnen meedenken en meebeslissen over welzijn en gezondheid van hun (huis)dieren. Diereigenaren en dierverzorgers worden daarom
dringend geadviseerd nooit op eigen initiatief te (be)handelen, zonder advies, instemming en begeleiding van een professional. Dat
geldt natuurlijk in het bijzonder als het gaat om de uiteindelijke keuze van de juiste behandeling.

Wetenschap en praktijk

De content van onze bibliotheek wordt niet alleen vervaardigd aan de hand van evidence based wetenschappelijke literatuur, maar vooral ook aan de hand van onze eigen empirical based inzichten.

Updating

Deze informatie kan, in het kader van updating, zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Wij vragen u om eventuele, door u gesignaleerde (vermoedelijke) onvolkomenheden in onze artikelen aan ons te melden via info@iahc.online zodat we deze, indien nodig, kunnen meenemen in de updating. Alvast hartelijk dank daarvoor.

Wetenschap en Praktijkervaring

Educatie vanuit het EduVet IAHC Platform richt zich vooral op het delen van kritisch geëvalueerde ervaringen in de praktijk met wetenschappelijke diergeneeskunde en andere vormen van diergeneeskunde. Kritisch evaluatie vooral ook ten aanzien van effectiviteit en veiligheid. In theorie is er geen verschil tussen theorie en praktijk, in de praktijk blijkt dat een verschil wel mogelijk is.

Wij streven er altijd naar om het beste beschikbare onderzoeksbewijs in onze diergeneeskundige zorg te integreren, gecombineerd met klinische expertise en de unieke behoeften of wensen van elke cliënt. Wij hebben een open mind voor de reële kansen met andere vormen van diergeneeskunde. Die kunnen in een aantal gevallen blijkbaar een waardevolle aanvulling zijn op de reguliere diergeneeskunde, met name als de reguliere diergeneeskunde geen oplossing, geen of onvoldoende effect en/of onacceptabele bijwerkingen heeft.

Omdat de zorgvraag in de diergeneeskunde veel groter is dan wij kunnen invullen met alleen wetenschappelijke of evidence based diergeneeskunde, voelen wij als professionals ons verplicht aan onze patiënten en hun eigenaren dat wij onze praktijkervaringen oftewel empirical based diergeneeskunde serieus nemen, zodat wij daarmee kennelijk extra kansen kunnen creëren voor onze patiënten.

Door het verzamelen van vergelijkbare casuïstieken van onszelf en van andere professionals in de diergezondheidszorg, met bij herhaling dezelfde resultaten, onafhankelijk van elkaar, kan een inductief of empirical based bewijs geleverd worden, dat niet alleen nu al als effectieve behandeling blijkt te kunnen worden ingezet in de praktijk, maar ook als hypothese zal kunnen dienen voor verder wetenschappelijk of evidence based onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek is alleen financieel te realiseren als er een commercieel of maatschappelijk belang mee gediend is. Dus wordt er heel veel nuttig onderzoek niet gedaan. Voldoende reden om praktijkervaringen niet af te doen als ‘anekdotisch’, maar serieus te nemen.